Các khái niệm cơ bản trong vẽ Manga mà người mới cần biết
1. Vẽ Manga là gì?
Vẽ Manga là hình thức sáng tác truyện tranh và minh họa nhân vật có nguồn gốc từ Nhật Bản. Manga không chỉ là phong cách tạo hình mà còn là một ngôn ngữ thị giác, kết hợp giữa hình ảnh, bố cục khung truyện, biểu cảm nhân vật và nhịp kể chuyện.
Để học vẽ Manga hiệu quả, người học cần hiểu rõ những khái niệm nền tảng trước khi đi sâu vào phong cách cá nhân hay kỹ thuật nâng cao.
2. Tỷ lệ cơ thể trong vẽ Manga (Manga Anatomy)
Tỷ lệ cơ thể là khái niệm cốt lõi trong vẽ nhân vật Manga. Tùy vào độ tuổi, giới tính và phong cách, tỷ lệ cơ thể sẽ thay đổi:
Nhân vật thiếu niên: 6–7 đầu
Nhân vật trưởng thành: 7–8 đầu
Nhân vật anh hùng, hành động: 8–9 đầu
Nhân vật Chibi: 2–4 đầu
Hiểu đúng tỷ lệ giúp nhân vật:
Cân đối, dễ tạo dáng
Phù hợp bối cảnh truyện
Tránh lỗi méo hình, cứng khớp
3. Cấu trúc khuôn mặt Manga
Khuôn mặt Manga thường được đơn giản hóa nhưng vẫn đảm bảo biểu cảm rõ ràng.
Các đặc điểm cơ bản:
Mặt chia theo trục dọc – ngang
Mắt lớn, là điểm nhấn cảm xúc
Mũi và miệng tối giản
Cằm và hàm thay đổi theo giới tính
Khái niệm quan trọng:
Eye line: đường đặt mắt
Face angle: góc nghiêng khuôn mặt
Facial balance: cân bằng các bộ phận
Nắm vững cấu trúc khuôn mặt giúp người vẽ dễ dàng thay đổi biểu cảm và góc nhìn.
4. Biểu cảm nhân vật trong Manga
Biểu cảm là linh hồn của Manga. Manga thường sử dụng cách thể hiện cảm xúc cường điệu hóa để tăng tính truyền tải.
Một số biểu cảm phổ biến:
Vui, buồn, tức giận, ngạc nhiên
Xấu hổ, bối rối, lo lắng
Biểu cảm hài hước (mắt xoắn, mồ hôi, gân nổi)
Ngoài nét mặt, Manga còn dùng:
Ký hiệu cảm xúc (giọt mồ hôi, nền tốc độ)
Biến dạng cơ thể có chủ đích
5. Lineart – Nét vẽ trong Manga
Lineart là phần nét mực hoàn chỉnh của tranh Manga.
Đặc điểm lineart Manga:
Nét rõ, dứt khoát
Độ dày mỏng thay đổi theo lực tay
Ưu tiên đường bao nhân vật
Các khái niệm liên quan:
Line weight (độ nặng của nét)
Clean line (nét sạch)
Inking (đi mực)
Lineart tốt giúp tranh:
Rõ hình khi in ấn
Dễ tô màu hoặc đánh screentone
Chuyên nghiệp hơn về mặt thị giác
6. Bố cục khung truyện Manga (Panel & Layout)
Panel là các khung truyện dùng để dẫn dắt câu chuyện.
Nguyên tắc cơ bản:
Đọc từ phải sang trái (theo chuẩn Manga Nhật)
Kích thước khung thay đổi theo cao trào
Khung lớn cho cảnh quan trọng
Khái niệm quan trọng:
Flow (luồng đọc)
Gutter (khoảng trắng giữa các khung)
Splash page (trang tranh toàn khổ)
Bố cục tốt giúp câu chuyện:
Dễ đọc
Có nhịp điệu
Tăng cảm xúc cho người xem
7. Screentone và shading trong Manga
Do đặc trưng in đen trắng, Manga sử dụng screentone để tạo:
Bóng đổ
Chất liệu
Chiều sâu không gian
Các dạng phổ biến:
Chấm tròn
Đường kẻ
Gradient
Ngày nay, screentone được sử dụng nhiều qua phần mềm vẽ kỹ thuật số như Clip Studio Paint.
8. Phong cách (Style) trong vẽ Manga
Sau khi nắm vững các khái niệm cơ bản, người học sẽ dần hình thành phong cách cá nhân.
Phong cách Manga chịu ảnh hưởng bởi:
Tác giả yêu thích
Thể loại truyện (shounen, shoujo, seinen…)
Cách xử lý nét, mắt, tóc
Tuy nhiên, phong cách chỉ bền vững khi được xây dựng trên nền tảng kỹ thuật vững chắc.
9. Vì sao cần học khái niệm cơ bản trước khi vẽ Manga?
Việc hiểu rõ các khái niệm cơ bản giúp người học:
Vẽ đúng ngay từ đầu
Tránh sai lệch tỷ lệ và bố cục
Dễ tiếp thu kỹ thuật nâng cao
Phát triển phong cách lâu dài
Đây là bước không thể thiếu đối với bất kỳ ai muốn theo đuổi vẽ Manga chuyên nghiệp.
10. Kết luận
Các khái niệm cơ bản trong vẽ Manga như tỷ lệ cơ thể, cấu trúc khuôn mặt, biểu cảm, lineart và bố cục khung truyện chính là nền móng quan trọng cho mọi họa sĩ truyện tranh. Dù bạn vẽ để giải trí hay hướng đến con đường chuyên nghiệp, việc nắm chắc những kiến thức này sẽ giúp quá trình học vẽ Manga trở nên hiệu quả, bài bản và bền vững hơn.
